Mar 292014
 

คำสอนภาษาเหนือ

สวัสดีเจ้าปี้นายน้อง  วันนี้เรากลับมาพบกันอีกแล้วนะค่ะ  และได้มาพร้อมกับคำสอนภาษาเหนือค่ะ  ซึ่งเป็นคำสอนที่ดี มีความหมายลึกซึ้ง สอนใจคนเราได้เป็นอย่างดีเลยหล่ะค่ะ เพราะคำสอนภาษาเหนือเหล่านี้  คนสมัยก่อนเค้าได้แฝงข้อคิดเป็นกุสโลบายเอาไว้ด้วยยังไงหล่ะ  และในบทความนี้เราก็มีคำแปลความหายของคำสอนภาษาเหนือไว้ให้เพื่อนๆ ได้อ่านเข้าใจแบบง่ายๆ อีกด้วยนะค่ะ  รับรองว่าเมื่อคุณได้อ่านคำสอนภาษาเหนือทั้งหมดนี้จบลงแล้ว  คุณจะได้แนวคิดดีดีที่สามารถเอาไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างแน่นอนเลยหล่ะค่ะ

 

มาดูคำสอนภาษาเหนือที่หลากหลายกันเลยจร้า

 

1.คนเฮาไหย่แล้ว  บ่ต้องมาสอน  จิ๊ฮี๊ดแมงจอน  ไผสอนมันเต้น
คำแปล : คนเราโตกันแล้วไม่ต้องสอนกันมากมาย  จิ้งหรีดกับแมงกระชอนยังไม่มีใครสอนมันกระโดดเลย

 

2.จับไจ๋แฮ้ง  บ่จับไจ๋ก๋า  เปิงไจ๋ครูบา  บ่เปิงไจ๋พระน้อย
คำแปล : เราไม่สามารถทำให้ทุกคนชอบอกชอบใจได้  เหมือนกับบางเรื่องที่ถูกใจครูบา  แต่พระเณรไม่ค่อยชอบเท่าไหร่

 

3.เมื่อป้อแม่มี กิ๋นขว้างโบ้ะขว้างบ้ะ กันป้อแม่ต๋ายละ เป๋นหมะห่อยหมะนอย
คำแปล : เมื่อยามมีพ่อ มีแม่ กินทิ้งกินขว้าง ถึงคราวพ่อแม่ตายแล้ว อดๆอยากๆ

 

4.จะเอาเมียอย่ากั๋วก๋าน  จะเป๋นตะหานอย่ากั๋วศึก
คำแปล : คิดจะมีเมียจงสู้งาน  คิดจะเป็นทหารอย่ากลัวศึกสงคราม

 

5.คนตื่นเจ๊าได้กิ๋นผักยอดป๋าย  คนตื่นขวายได้กิ๋นผักยอดเก๊า
คำแปล : คนที่ตื่นแต่เช้านั้นจะได้กินยอดของผัก  คนที่ตื่นสายนั้นจะได้กินโคนของยอดผัก  สอนให้คนเรารู้จักตื่นขึ้นมาทำมาหากินแต่เช้าจะได้เปรียบกว่าคนที่ตื่นสาย

 

6.เผื่อฮู้คิง น้ำปิงปอแห้ง
คำแปล : กว่าจะรู้สึกตัวก็สายไปเสียแล้ว

 

7.หันเปิ้นมี จะไปไค่ได้ หันเปิ้นยากไร้ จะไปดูแควน
คำแปล : เห็นเขามี อย่าไปอยากได้เหมือนเขา เห็นเขายากไร้ อย่าได้ไปดูแคลน

 

8.เสียมบ่ คม ฮื่อใส่ด้ามหนัก ๆ ความฮู้หมะนักฮื่อหมั่นฮ่ำหมั่นเฮียน
คำแปล : เสียมไม่คม ให้ใส่ด้ามหนักๆ  ความรู้มีไม่มาก ให้หมั่นศึกษาเล่าเรียน

 

9.ฮ่อมหนู หนูไต่   ฮ่อมไหน่  ไหน่เตียว
คำแปล : คนเราย่อมมีทางเดินชีวิตของใครของมัน  เหมือนหนูกับไหน่ที่เป็นสัตว์ที่คล้ายกัน  แต่มีวิถีชีวิตที่แตกต่างกัน ตามหนทางของใครของมัน

 

10.อดเผ็ดกิ๋นหวาน อดสานได้ซ้า
คำแปล : อดกินเผ็ดในวันนี้เพื่อจะได้กินหวานในวันข้างหน้า  และหากอดทนสานตะกร้าขึ้นมา เราก็จะได้ตะกร้ามาไว้ใช้

 

11.ขี้แห้งจับต๋าหมา
คำแปล : ถูกตาต้องใจ  ของบางสิ่งที่เราพบเห็นได้โดยทั่วไปนั้น  อาจจะเป็นที่ถูกอกถูกใจของใครบางคนก็เป็นได้

 

12.กันเข้าวัดหื้ออู้คำปราชญ์ กันเข้ากาดหื้อเป็นพ่อค้า
คำแปล : ถ้าเข้าวัดให้พูดแต่ถ้อยคำดีดี  ถ้าเข้าตลาดก็ให้รู้จักเลือกจับจ่ายใช้สอยอย่างคุ้มค่า

 

13.ตุ๊มผ้าลายหมาเห่า  ค้นกำเก่าจ้างผิดกั๋น
คำแปล : อย่ารื้อฟื้นเรื่องไม่ดีที่ผ่านไปแล้ว เพราะอาจทำให้ทะเลาะกันได้

 

14.ปากเปิ้นว่าแต้  ไจ๋ในบ่ต๋าม ฟู่จ๋ากำงาม  น้ำใสซ่วยหน้า
คำแปล : คนที่พูดปากอย่างใจอย่าง  คำพูดที่ดูดี อาจเป็นเพียงแค่ผิวเผินเท่านั้น

 

15.ไม้ต้นเดียวบ่เป๋นก๋อ ป๋อต้นเดียวบ่เป๋นเหล่า
คำแปล : ไม้เพียงต้นเดียวไม่นับเป็นกอ  ปอต้นเดียวไม่นับเป็นป่า  คือผลของความสามัคคีนั้น  ย่อมมีประโยชน์มากกว่าการทำอยู่คนเดียว

 

16.งัวควายจ๊างม้า ต๋ายแล้วเหลือหนัง กระดูกเขายัง ไว้ไจ้ก๋ารได้ มนุษย์เฮาต๋าย ไผบ่เข้าใกล้ กลั๋วจักเป๋นภัยเป๋นปิ๊ด
คำแปล : สัตว์ที่ตายแล้วยังมีประโยชน์มากกว่าคนที่ตายแล้ว  คนเรานั้นสุดท้ายก็คงเหลือเพียงแค่ความดีหรือเลวเท่านั้นเอง

 

17.กำอู้เหมือนอย่างผีสอน  ตี้นอนผ่ออย่างโหม้งหมา
คำแปล : หมายถึงคนที่ดีแต่พูด  พูดแล้วทำไม่ได้นั่นเอง

 

18.ว่าหื้อเปิ้น  บ่ซวามผ่อง่อนตั๋วเก่า
คำแปล : ว่าให้แต่คนอื่น  ไม่เคยมองตัวเองบ้างเลย  ทั้งที่ก็ไม่ได้ดีมากกว่ากันไปเท่าไหร่

 

19.กิ่งไม้บ่เนิ้งเผิ้งบ่มาต๋อม  หมาบ่งอมแมวบ่ยี่เขี้ยว
คำแปล : กิ่งไม้ที่ไม่โน้มผึ้งมักไม่มาทำรัง  หมาไม่กระโจนเข้าใส่แมวก็จะไม่ขู่  เหมือนกับคนเราที่ต้องมีความอ่อนน้อมถึงจะมีคนชอบ หรือต้องแสดงกิริยาบางอย่างให้คนอื่นเค้ารู้นั่นเอง

 

20.ขอนไม้แห้งบ่มีเห็ด
คำแปล : คนแก่ที่ไม่มีสมบัติอะไรไว้ให้ลูกหลานได้สืบทอด

 

อยากทราบว่าเพื่อนๆ ได้อะไรจากการอ่านคำสอนภาษาเหนือเหล่านี้กันมั่งเอ่ย ??